Kernpunt: interoceptieve signalen (bijv. hartslag, temperatuur, pijn, jeuk, honger, ademhaling) worden via lamina I-neuronen in het ruggenmerg en de hersenstam naar de thalamus en vervolgens naar de insula geleid. Vooral de anterieure insula fungeert als integratiegebied waar deze lichamelijke toestanden worden vertaald naar subjectieve gevoelens. Volgens Craig vormt dit een hiërarchisch model: van ruwe fysiologische signalen naar bewuste, affectieve ervaring.

Hij stelt dat emoties in essentie geïnterpreteerde lichaamstoestanden zijn. Gevoelens zijn dus geen losstaande mentale constructies maar representaties van de actuele lichamelijke conditie. Dit proces draagt bij aan homeostase: het brein gebruikt interoceptieve informatie om gedrag en autonome reacties te sturen die de interne balans bewaren.

Daarnaast koppelt Craig interoceptie aan het gevoel van het “zelf”. De continue mapping van lichaamstoestand in de insula zou een neurale basis vormen voor subjectief bewustzijn: weten hoe je je voelt is tegelijk weten dat jij het bent die dat voelt. Dit positioneert interoceptie als een kerncomponent van zelfervaring, besluitvorming en emotionele regulatie.

De studie leverde een invloedrijk model waarin interoceptie, insula-functie en emotie sterk met elkaar verbonden zijn. Het werk heeft latere theorieën over embodied cognition, emotionele bewustwording en klinische stoornissen (zoals angst, depressie en somatische klachten) diepgaand beïnvloed.